Nếu chỉ học một chuyên ngành nhưng phải làm được nhiều lĩnh vực cho nông nghiệp thì quả thật khó. Để khắc phục tình trạng đơn độc trong hoạt động khuyến nông xã, Trung tâm Khuyến nông Hà Nam đã đưa ra giải pháp: Liên kết các KNVCS theo khu vực gần nhau thành nhóm nhằm hoạt động hiệu quả hơn
Khi chỉ có một chuyên môn…
Mặc dù tỉnh Hà Nam đã có mạng lưới khuyến nông viên cơ sở (KNVCS) tương đối đầy đủ ở các xã trong toàn tỉnh và hầu hết đều có trình độ từ trung cấp trở lên. Tuy nhiên do đặc thù mỗi cán bộ khuyến nông viên chỉ được học về một chuyên ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp nên họ gặp nhiều khó khăn trong hoạt động tại cơ sở mình phụ trách bởi thực tế ở địa phương đòi hỏi người cán bộ kỹ thuật phải thông suốt tất cả các mảng sản xuất nông nghiệp bao gồm trồng trọt, chăn nuôi thuỷ sản, thú y, bảo vệ thực vật… 106 KNVCS của tỉnh Hà Nam đều sẵn sàng về với bà con nông dân, đem lòng nhiệt tình tâm huyết giúp bà con đến với các tiến bộ kỹ thuật phù hợp. Song chính họ đôi khi lại bị lúng túng bởi những câu hỏi xen ngang của nông dân không đúng chủ đề và không thuộc khả năng chuyên ngành của cán bộ như đang trao đổi về trồng trọt thì cán bộ bất ngờ phải trả lời về chăn nuôi, thú y, BVTV… và ngược lại.
Người nông dân có thể tự lựa chọn cho gia đình mình một hướng sản xuất phù hợp với khả năng và điều kiện. Đặc biệt với chủ trương chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu giống cây trồng vật nuôi, cơ cấu kinh tế nông nghiệp, phát triển ngành nghề dịch vụ nông thôn,… đòi hỏi áp dụng các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến để đạt được hiệu quả cao về năng suất và chất lượng. Có nhiều lĩnh vực trong sản xuất với các cải tiến, tiến bộ kỹ thuật thì một cán bộ khuyến nông viên dù có tài giỏi và năng lực đến đâu cũng khó có thể đáp ứng hết được yêu cầu của cơ sở và không thể trả lời hết được mọi vấn đề mà sản xuất nông nghiệp đặt ra ở bất cứ một địa phương nào.
…Thì cần liên kết nhóm khuyến nông viên
Nhằm khắc phục những khó khăn khi cán bộ khuyến nông phải “đơn phương độc mã”, trung tâm Khuyến nông Hà Nam đã đưa ra hướng giải quyết, đó là liên kết thành các nhóm KNVCS theo khu vực. Nghĩa là mỗi huyện trong tỉnh, các KNVCS sẽ tự lựa chọn đồng nghiệp dựa theo địa lý khoanh vùng các xã gần kề nhau và các vùng kinh tế của huyện để sát nhập thành một nhóm liên kết có các chuyên ngành khác nhau. Anh Trần Văn Quyết (KNVCS – trưởng nhóm 2) ở huyện Lý Nhân cho biết: Nhóm có 6 thành viên/6 xã được thành lập từ đầu năm đến nay. Các thành viên luôn gắn kết, hoạt động với 2 việc chính: hỗ trợ nhau viết được 9 bài tuyên truyền kỹ thuật đọc trên truyền thanh xã, đồng thời mở 3 lớp tập huấn ở thôn xóm về cách phòng trừ sâu cuốn lá, kỹ thuật chăn nuôi. Nhờ có sự liên kết trong nhóm mà hoạt động mang tính hiệu quả hơn vì một bài tuyên truyền sẽ được hướng dẫn cho cả nhóm và có thể tuyên truyền mang tính nhân rộng theo vùng. Hay trong tập huấn cho bà con, các thành viên sẽ đứng lớp theo chuyên môn của mình ở các xã trong nhóm phụ trách.
Mục đích của việc thành lập nhóm KNVCS trước hết nhằm liên kết giữa các khuyến nông xã để hỗ trợ nhau về kiến thức thông qua các buổi sinh hoạt nhóm. Mỗi thành viên mang trong mình một chuyên ngành sẽ đưa ra cách xử lý kỹ thuật cùng thảo luận với nhóm trước những vấn đề nảy sinh trong sản xuất nông nghiệp của bà con. Hiện nay mỗi huyện trong tỉnh bình quân chia từ 4-6 nhóm được phân chia theo từng khu vực các xã gần nhau để thành lập nhóm tạo điều kiện thuận lợi việc đi lại, thông tin liên lạc, giúp đỡ hỗ trợ nhau đặc biệt những lúc khẩn cấp. Một trong những hoạt động nhóm nổi bật nhất chính là việc giúp nhau về kinh nghiệm và hỗ trợ nhau về kiến thức chuyên môn còn khuyết của các thành viên. Thông qua việc viết bài tuyên truyền rồi trao đổi trước nhóm đã giúp các thành viên nắm bắt được ngay các kỹ thuật chính theo thời vụ, cây trồng, con nuôi để hướng dẫn tuyên truyền tới bà con. Các bài kỹ thuật ấy được truyền tay các cán bộ KNV luân phiên đọc trên truyền thanh ở các xã thuộc phân vùng của nhóm, nên cho hiệu quả tuyên truyền cao, nhiều nông dân được nắm bắt và áp dụng kịp thời trong cùng một thời điểm nhất định. Nếu như trước đây một KNVCS chỉ có thể đứng lớp tập huấn kỹ thuật cho bà con xã mình được một lĩnh vực thuộc chuyên môn thì giờ đây nhờ có sự liên kết nhóm, họ sẽ phân công nhau để tập huấn theo chủ đề mà thực tế cơ sở đang cần. Như vậy giải pháp thành lập nhóm KNVCS liên kết đã giúp phá vỡ tính đơn phương độc mã đầy khó khăn trong hoạt động của các cán bộ khuyến nông khi chỉ được đào tạo về một chuyên ngành.
Mai Huê – TTKN Hà Nam



